منداڵه‌كه‌ت چۆن هه‌ستی‌ خۆی‌ ده‌رده‌بڕێت؟


منداڵ‌ ناتوانێت له‌رێی‌ وشه‌وه‌ باسی‌ هه‌ست‌و سۆزی‌ خۆی‌ بكات، بۆیه‌ زۆرجار په‌نا ده‌باته‌ به‌ر گریان‌و توڕه‌بوون‌و پێكه‌نین، بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و هه‌سته‌ ده‌رببڕن كه‌ له‌ناخیاندایه‌، شاره‌زایانیش ئه‌وه‌ باس ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌و ده‌ربڕینانه‌ی‌ منداڵ‌ زۆر گرنگه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ ببێته‌ خاوه‌نی‌ په‌روه‌رده‌یه‌كی‌ ته‌ندروست‌و به‌باشی‌ گه‌شه‌ بكات.

ئێمه‌ هه‌ر له‌منداڵیمانه‌وه‌ هه‌ست به‌توڕه‌بوون‌و ترس‌و دڵخۆشی‌‌و گه‌رموگوڕی‌ ده‌كه‌ین، ئه‌مه‌ هه‌ست‌و سۆزی‌ ئێمه‌یه‌، بۆیه‌ كه‌سانی‌ شاره‌زا له‌بواری‌ په‌روه‌رده‌ی‌ منداڵ‌‌و پزیشكه‌كانیش رێنمای‌ ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌و ترس‌و توڕه‌ییه‌ی‌ منداڵه‌كه‌ت قبوڵ‌ بێت‌و هانی‌ بده‌یت بۆ ئه‌وه‌ی‌ ده‌ری ببڕێت.

دڵخۆشی‌
دایكه‌ سه‌یركه‌ ئه‌ها چه‌ند جوانم! ئه‌مه‌ ئه‌و دڵخۆشییه‌یه‌ كه‌ منداڵه‌كه‌ت له‌كاتی‌ له‌به‌ركردنی‌ پانتۆڵێك یان عه‌زییه‌كی‌ تازه‌ ده‌ری‌ ده‌بڕێت‌و پێی‌ خۆشه‌ دایكیشی‌ به‌هه‌مان شێوه‌ دڵی‌ خۆش بێت، بۆیه‌ له‌م كاته‌دا له‌سه‌ر دایك پێویسته‌ هانی‌ كچه‌كه‌ی‌ بدات‌و هه‌مان هه‌ست ده‌رببڕێت، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك ناكرێت گاڵته‌ی‌ پێبكات یان ره‌خنه‌ی‌ لێبگرێت، هه‌موو كاتێكیش كه‌ منداڵ‌ كارێكی‌ باش ده‌كات‌و ده‌زانێ‌ به‌و شێوه‌یه‌یه‌ كه‌ دایك‌و باوكی‌ پێیان خۆشه‌، ئه‌وا حه‌ز ده‌كات ده‌ریببڕێت‌و ئه‌وه‌یان بۆ ده‌رده‌خات كه‌ كارێكی‌ كردووه‌ به‌دڵی‌ ئه‌وانه‌.
مافی‌ منداڵه‌ به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك ده‌یه‌وێت هه‌ستی‌ دڵخۆشی‌ خۆی‌ ده‌رببڕێت، ناكرێت به‌هیچ شێوه‌یه‌ك دایك‌و باوك رێی‌ لێبگرن‌و به‌زۆر بیانه‌وێت ئه‌و هه‌سته‌ی‌ بشارنه‌وه‌، هێشتا كاتی‌ زۆر ماوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ فێرببێت دڵخۆشییه‌كانی‌ بۆخۆی‌ هه‌ڵگرێت یان له‌شوێنی‌ گونجاودا ده‌ریببڕێت‌و سه‌رنجی‌ كه‌سانی‌ تر به‌لای‌ خۆیدا رانه‌كێشێت، ئه‌وه‌ی‌ له‌سه‌ر تۆیه‌ ئه‌وه‌یه‌ هه‌موو كاتێك كه‌ منداڵه‌كه‌ت دڵخۆش بوو زیاتر هانی‌ بده‌یت، به‌ڵام هه‌وڵبده‌ ورده‌ ورده‌ فێری‌ بكه‌یت ئه‌و هه‌سته‌ی‌ رێكبخات، له‌كاتێكدا هه‌ستت كرد ئه‌و هه‌سته‌ گه‌رموگوڕییه‌كی‌ زۆر ده‌دات به‌منداڵه‌كه‌ت‌و به‌رنامه‌ی‌ ژیانی‌ تێك ده‌دات، وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ ده‌بێته‌ مایه‌ی‌ كه‌م خه‌وی‌، ئه‌و كاتانه‌ هه‌وڵی‌ له‌گه‌ڵ‌ بده‌ ده‌ربڕینی‌ خۆشییه‌كه‌ی‌ بۆ كاتێكی‌ تر دوابخات.

خه‌فه‌ت‌و بێزاری‌
ئه‌وه‌ چییه‌ سه‌گه‌كه‌ت مردووه‌؟ یان ئه‌وه‌ چییه‌ بوكه‌كه‌ت شكاوه‌؟ هیچ خه‌فه‌ت مه‌خۆو مه‌گری‌ ئه‌وه‌ی‌ پێ ناوێ‌! ئه‌مه‌ ئه‌و ده‌سته‌واژه‌یه‌یه‌ كه‌ زۆربه‌ی‌ جار له‌دایكانه‌وه‌ ده‌بیسترێت‌و ده‌یانه‌وێ‌ به‌و هۆیه‌وه‌ دڵی‌ منداڵه‌كه‌یان بده‌نه‌وه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ بزانه‌ ئه‌مه‌ رێگه‌یه‌كی‌ سه‌ركه‌وتوو نییه‌، چونكه‌ گریان‌و هه‌ستكردن به‌خه‌فه‌ت‌و بێزاری‌ رێگایه‌كی‌ نموونه‌ییه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ منداڵه‌كه‌ت هه‌سته‌كانی‌ خۆی‌ بخاته‌روو، پاش ئه‌وه‌ش فێرده‌بێت ئه‌و په‌ڕیه‌ هه‌ڵباته‌وه‌و بچێته‌ قۆناغێكی‌ تره‌وه‌.
ئه‌وه‌ بزانه‌ زۆر زه‌حمه‌ته‌ بۆ منداڵ‌ بتوانێت هه‌ستی‌ گریان‌و خه‌فه‌ت‌و بێزاری‌ له‌ناخی‌ خۆیدا بهێڵێته‌وه‌و ده‌ری نه‌بڕێت، بۆیه‌ باشتره‌ له‌و كاتانه‌دا هانی‌ بده‌یت ئه‌و هه‌سته‌ نه‌شارێته‌وه‌، هه‌ندێ‌ له‌كه‌سوكاره‌كان ده‌ڵێن نایانه‌وێت منداڵه‌كه‌یان ئازار بچێژێ‌ بۆیه‌ له‌كاتی‌ خه‌فه‌ته‌ گه‌وره‌كه‌ندا بۆ له‌ده‌ستدانی‌ شتێك داوایان لێده‌كه‌ن نه‌گرین، به‌ڵام پێچه‌وانه‌كه‌ی‌ راسته‌، چونكه‌ كه‌ منداڵ شتێكی‌ گه‌وره‌ له‌ده‌ست ده‌دات پێویستی‌ به‌وه‌یه‌ له‌رێی‌ گریانه‌وه‌ كه‌مێك له‌ئازاره‌كانی‌ كه‌م بكاته‌وه‌، به‌ڵام له‌جیاتی‌ ئه‌وه‌ فێری‌ منداڵه‌كه‌ت بكه‌ كه‌ به‌هه‌مان شێوه‌ی‌ خۆشییه‌كان، ناخۆشییه‌كانیش قبوڵ‌ بكات‌و تێی‌ بگه‌ێنه‌ كه‌ ژیان پڕه‌ له‌ناخۆشی‌.

ترس
منداڵ‌ به‌ته‌نها ناتوانێت به‌سه‌ر ترسه‌كانیدا زاڵ‌ ببێت، هه‌ستی‌ ترسان له‌لای‌ منداڵ‌ په‌یوه‌ندی‌ به‌ژینگه‌ی‌ ده‌ورووبه‌ریه‌وه‌ هه‌یه‌و كه‌سوكاره‌كه‌ی‌ ده‌توانن ورده‌ ورده‌ ترسی‌ له‌لا بڕه‌وێننه‌وه‌و ئه‌وه‌ی‌ تێبگه‌ێنن كه‌ هه‌موو كه‌سێك مافی‌ خۆیه‌تی‌ بترسێت‌و پێویسته‌ بشترسێت، به‌ڵام نابێت ئه‌و ترسه‌ به‌جۆرێك ته‌شه‌نه‌ بكات كه‌ ژیانی‌ لێ‌ تێك بدات، بۆ نموونه‌ ئه‌گه‌ر منداڵه‌كه‌ت وتی‌ دایكه‌ وه‌حشێكی‌ گه‌وره‌ له‌ژووره‌كه‌ماندایه‌، گوێی‌ لێبگره‌و هه‌وڵبده‌ دڵنه‌وایی‌ بده‌یته‌وه‌ له‌جیاتی‌ ئه‌وه‌ی‌ گاڵته‌ی‌ پێبكه‌یت، ترسان له‌لای‌ منداڵ‌ به‌به‌رده‌وامی‌ بوونی‌ هه‌یه‌، هه‌رگیز یاری‌ ئه‌وه‌ی‌ له‌گه‌ڵ‌ مه‌كه‌ كه‌ گوایه‌ پێكه‌وه‌ وه‌حشه‌كه‌ له‌ژووره‌كه‌ ده‌رده‌كه‌ن، چونكه‌ ئه‌مه‌ ترسه‌كه‌ی‌ زیاد ده‌كات‌و دڵنیای‌ ده‌كات له‌وه‌ی‌ به‌ڵێ‌ وه‌حشێك له‌ژووره‌كه‌یدا هه‌بووه‌، له‌جیاتی‌ ئه‌وه‌ په‌رده‌ی‌ ژووره‌كـــــه‌ لاببه‌و گڵۆپه‌كان دابگیرسێنه‌و سه‌یری‌ ناو كانتۆرو ژێر شته‌ شاراوه‌كان بكه‌و دڵنیای‌ بكه‌ره‌وه‌ كه‌ هیچ شتێكی‌ نائاسایی‌ بوونی‌ نییه‌، هه‌میشه‌ تێی‌ بگه‌ێنه‌ كه‌ تۆ خۆشت ده‌وێت‌و هه‌موو كاتێك ئاماده‌ی‌ پارێزگاریی‌ لێبكه‌یت.

توڕه‌یی‌
له‌سه‌ره‌تاوه‌ كه‌ منداڵ‌ توڕه‌ ده‌بێت زیاده‌ڕه‌وی‌ به‌و هه‌سته‌یه‌وه‌ ده‌كات، بۆ نموونه‌ كه‌ پێی‌ ده‌ڵێیت ناهێڵم له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ ماڵه‌كه‌ سواری‌ پایسكیل ببیت، زۆر توڕه‌ ده‌بێت‌و خۆی‌ ده‌كێشێت به‌زه‌ویداو هاوار ده‌كات، ئه‌گه‌ر یه‌كسه‌ر له‌سه‌ر ئه‌مه‌ سزاتدا ئه‌وا ئه‌و توڕه‌ییه‌ی‌ زیاتر ده‌كه‌یت، له‌جیاتی‌ ئه‌وه‌ ورده‌ ورده‌ فێری‌ بكه‌ كه‌ هێور ببێته‌وه‌و به‌و شێوه‌یه‌ توڕه‌یی‌ ده‌رنه‌بڕێت، هه‌رگیز مه‌هێڵه‌ توڕه‌بوونــــه‌كه‌ی‌ كارێكت پێبكات كه‌ هه‌ڵه‌یه‌، بۆ نموونــــــــه‌ ده‌كرێت كه‌ ته‌واوبوو له‌گریانه‌كه‌ی‌ به‌ده‌نگێكی‌ ئارام پێی‌ بڵێیت: راسته‌ تۆ توڕه‌بوویت‌و زۆر گریایت، به‌ڵام ئه‌مه‌ وا له‌من ناكات رای‌ خــــۆم بگۆڕم‌و سوورم له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ نابێت به‌پایسكیله‌كه‌وه‌ بچیته‌ ده‌ره‌وه‌.

ئاويزة

خراپ بوونی قژ لە ڕەگەوە دەست پێدە کات


ە%٩٠ ی مرۆفەکان لە تە مەنی ١٨-٤٥ ساڵیدا تووشی کرێشی سەر دە بن زانایان لەم بوارەدا هۆکارەکەی بۆ جۆرێك لە ئینتیهاب دە گەڕێننەوە ئەوەش زیاتر لە پێستی چەوردا دەردە کەوێت زاناکان ئامۆژگاری ئەوە مان دە کەن کە خواردنی شیرەمەنی کەم بکرێتەوە لە لایەن ئەو کە سانەی کە پێستی دەریان چەورە بۆ چارە سەری کۆتایی هینان بە کڕێش دە توانیت شامپۆی فورفلاکی ویچی سکایلەر تاقی بکەیتەوە هەروەها شامپۆی نیزوراڵ تاقی بکەرەوە کە توانایەکی بێهاوتای هەیە لە ناوبردنی کڕێش

ئینتیهابی پێست

چەوری کە زۆر جار بە ئیکزیما ناو دە برێت کە بە حاڵە تێك لە حاڵەتە کانی کڕێش سەر دا دە نرێت لە بەر ئەوە لە کاتی شۆردنی سەردا نابێت بە هێزەوە پێستی دەر مان بشۆین و خواردنی شیر مەنییەکان کەم بکە ینەوە

ئاويزه

مندال و ئه‌و زنانه‌ى دوگيانن ئه و شتانه نه‌خؤنه وه‌ كه‌وزيةكى زؤريان هه‌يه‌.


خواردنه‌وه‌ى ئه‌و شتانه‌ى كه‌ ريزه‌يه‌كى زؤر وزه‌يان هه‌يه‌ زيانيكى زؤريان هه‌يه‌ بؤ ته‌ندروستى به‌ تايبه‌تى بؤ مندالى خوار 6 سال و به‌ يه‌مه‌ش توشى نه‌خؤشى دليان ئه‌كات .
وه‌ هه‌روه‌ها بؤ ئافره‌تى دوگبانسش زيانى بؤ كؤربه‌له‌كه‌ى ئه‌گه‌يه‌نئ جونكه‌ ريزه‌يةكى زؤر كافاين ى تيدايه‌ به‌ مه‌ش توشى لة بار جون دةبئ يا كؤربه‌لةكه‌ به‌ ناته‌واى له‌ دايك ئه‌بئ

له كوردساند به‌ زؤرى تايگه‌ر به‌كار ئه‌هين بؤيه‌ بيوسته‌ وريابن له‌به‌كارهينانى وه‌ئه‌و دوكان دارانه‌ى ئه‌ى فرؤشن بيوسته‌ ئه‌و رينمانه‌ى كه‌بيان دراوه‌ جئ به‌جئ ى به‌كه‌ن.

ريبين على


سه گيك وه ك و بشر قسه ئةكات سبحان الله


ريبين على


بؤبينى فيدؤكه كليك بكه ليره

ئاوڕدانه‌وه‌ی واتان دیوه‌؟


ه‌م پیاوه‌ توانای هه‌یه‌ به‌شێوه‌یه‌كی تایبه‌تی خۆی 180 پله‌ ئاوڕبداته‌وه‌، ئه‌مه‌ش به‌ توانایه‌كی ده‌گمه‌ن ده‌ژمێردرێت، به‌و پێیه‌ی مه‌ترسییه‌كی زۆر له‌سه‌ر جه‌سته‌ی مرۆڤ دروست ده‌كات

خةندان


بؤ بينينى فيدؤكه كليك بكه ليــــــــره

مژدەیەکی زانستی بۆ هەرێمی کوردستان


لە ڕێی خزمەتگوزارییەکی نوێوە ئەتوانیت مۆبایلی منداڵەکەت لە دورەوە کۆنترۆڵ بکەیت

‌زۆر بە ئاسانی مۆبایلی مناڵەکەت بکوژێنەرەوە، هەرکاتێک بتەوێت و مناڵەکەشت لە هەر شوێنێکی سەر ڕوی زەمین بێت، بەم سیستەمی خزمەتگوزارییە ، یەکێك لە ئاواتەکانی دایك و باوکان دێتە دی .
‌کۆمپانیایەکی ئینگلتەرا بە ناوی( بێمیلۆ) خزمەتگوزارییەکی نوێی دەست پێکردوە، کە ئەو توانایە ئەدەن بە دایك و باوکان ، لە دوری مناڵەکانیانەوە کۆنتڕۆڵی تەواوی مۆبایلەکانیان بکەن، ئەمەش لە ڕێگایی سایتێکی ئینتەرنێتەوە ، کە مانگانە نزیکەی( ٣،٦٦ ) یۆرۆ کرێی ئەدەیت، ئەتوانیت بە ئاسانی هەموو کورتەنامەی ناو مۆبایلی مناڵەکانت بخوێنیتەوە کە بۆی هاتووە یان ناردبێتی ، هەروەها ژمارەی هەموو ئەو تەلەفونانەی کە بۆی کراوە یان کردوێتی ئەبینرێت و تۆمار ئەکرێت ، یان چاودێری ئەکەیت، کاتێك مناڵەکەت سەیری هەر سایتێکی ئینتەرنێت بکات ، ئەشتوانیت خۆت لە ڕێی ئەم بەرنامەیەوە ، مۆبایلی مناڵەکانت وا بەرنامە بکەیت کە مافی چی هەبێت سەیری بکات و هەندێ سایتی کە بەدڵت نیە بۆ مناڵەکەتی بە خراپ ئەزانیت ، ڕێگری لێ بکەیت ، هەر کاتێکیش بتەوێت ئەتوانیت مۆبایلەکەی بکۆژێنیتەوە بۆ ڕێگرتن لە بەکارهێنانی، ئەمەش بەتایبەتی بۆ کۆنتڕۆڵ کردنی مناڵانە لە تەمەنی ٨ ساڵی یەوە تا ١٦ ساڵی . لە ڕاستیدا ئەم سایتە خزمەتگوزاری یە بۆ ئەوە بیری لێ کراوەتەوە کە ڕێگری لە مناڵان بکات مۆبایل بۆ کاری خراپەکاری بەکار نەهێنرێت و کەسی پێ ناڕەحەت نەکات ،لەبەر ئەوەی هەندێ مناڵ لەم ووڵاتانە بۆ گاڵتە پێکردنی هاوڕێیانی خۆیان بەکاری ئەهێنن ،نەك وەك لای ئێمە گەورەکان ئەم کارەی پێ ئەکەن..
‌بەڵام پرسیارێک دێتە پێشەوە ، کە پێویستە بیری لێ بکرێتەوە ، ئایا لە ڕێی ئەم خزمەتگوزارییە ، نابێتە هۆی بریندارکردنی هەستی مناڵان و هەرزەکاران و ئاشکراکردنی نهێنیە تایبەت و کەسایەتییەکانی جیهانی مناڵ و هەرزەکاران، بۆ نمونە لە ووڵاتێکی وەک ئەڵمانیادا ، بەهۆی بونی یاسایەك بۆ پاراستنی مافی مناڵان و نهێنیە تایبەتی وکەسایەتیەکانی هەرزەکاران ، ببێتە هۆی قەدەغەکردنی بە کارهێنانی ئەم جۆرە خزمەتگوزاری یە.
‌بەڵام ئەوەی من بیری لێ ئەکەمەوە ، ئەم خزمەتگوزاری یە زۆر سود بەخش ئەبێت بۆ کۆمەڵگای هەرێمی کوردستان ، بەڵام بەکارهێنانی نەك بۆ ڕێگرتن و کۆنتڕۆڵ کردنی مناڵان بەڵکو بۆ گەورەکان کە چیتر نەتوانن مۆبایل بەکار بهێنن بۆ کاری بێزەوەر و گاڵتەجاڕی و بریندارکردنی هەستی کچان و ژنانی کۆمەڵگا . کە بەهۆی ئەم کارە ناشرینانەوە چەندین خێزان و هاوسەرگیر هەڵوەشاندۆتەوە ، بۆتە کوشتنی چەندین کچانی کورد ، تاوانبارانیش ڕزگاریان بووە ، من لەو بڕوایەدام خزمەتێکی گەورەی کۆمەڵگاکەمان ئەکات بە گەورە و بچوکەوە ، کۆمەڵگاش ڕزگاری ئەبێت لەو دابو نەریتە چەوتەی کە بە هۆی کەمی هۆشیاری و ڕۆشنبیرییەوە تەشەنەی سەندووە و بۆتە کارێکی ڕۆژانە ، بۆیە من گەر خاوەنی کۆمپانیاکانی مۆبایلی کوردستان (بە تایبەتی ئاسیا و کۆڕەك) بومایە بە زوترین کات ئەم خزمەتگوزارییەم پێش کەش ئەکرد بۆ ئاشکرا کردنی کەسانی تاوانبار و ناڕۆشنبیران و ڕەوشت چەوتەکان ،ڕیگرتن لە کاری نابەجێ ،هیوادارم گوێم لێ بگرن و سود لەم خزمەتگوزارییە ببینن .

سەرچاوە

زانست
‌ڕۆژنامەی ڕۆژانەی ئەڵمانی
‌Bild Zeitung

گوگل بيانؤى داناوة لة سايتةكةى


گوگل بيانؤى داناوة لة سايتةكةى ئةتوانى بيانؤ بكةى كليك بكةى لةسةر بيانؤكة بة ئارةزوى خؤت مؤزيك لئ بدةى

كليك بكة ليرة
ريبين على

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: