چه‌وه‌نده‌ر، دوه‌م ماده‌ی‌ سه‌ره‌كیه‌ بۆ دروستكردنی‌ شه‌كر له‌ دوای‌ قامیشی‌ شه‌كر، چه‌وه‌نده‌ر كۆمه‌ڵێك ئاوێته‌ی‌ زۆری‌ تێدایه‌ وه‌ك (ئاسن، كبریت، پۆتاسیۆم، كالیسۆم و فسفۆڕ) كه‌ به‌سودن بۆ له‌ش.
چەوەندەر دو جۆره‌، جۆری‌ یه‌كه‌م سپیه‌ كه‌ ده‌توانرێت شه‌كری‌ لێ به‌رهه‌م بهێنرێت، جۆری‌ دوه‌میان ئاساییه‌و ده‌توانرێت بكرێت به‌خواردن له‌ وه‌رزی‌ زستاندا.
سوده‌كانی‌ چه‌وه‌نده‌ری‌ ئاسایی‌ :
– به‌سوده‌ بۆ چاره‌سه‌ركردنی‌ كه‌مخوێنی‌ و زیادكردنی‌ رێژه‌ی‌ هیمۆگڵۆبین له‌ خوێندا
– چاره‌سه‌ركردنی‌ نه‌خۆشی‌ خوێن
– چاره‌سه‌ره‌ بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ی‌ په‌ستانی‌ خوێن
– چاره‌سه‌ره‌ بۆ چالاككردنی‌ رۆڵی‌ ملوله‌ی‌ خوێن
– به‌سوده‌ بۆ رێكخستنی‌ باری‌ ده‌رونی‌
– ئۆكسجین زیاد ده‌كات له‌ له‌شداو یارمه‌تی‌ كرداری‌ هه‌ناسه‌دان ده‌دات
– كردنه‌وه‌ی‌ ئاره‌زوی‌ خواردن و ئاسانكردنی‌ هه‌رس
– چاره‌سه‌ری‌ نه‌خۆشیه‌كانی‌ بۆری‌ میزو میزگیران ده‌كات
– كه‌م كردنه‌وه‌ی‌ نه‌خۆشیه‌كانی‌ پێست
– كه‌مكردنه‌وه‌ی‌ قژ وه‌رین و دژایه‌تیكردنی‌ كرێش
– وه‌ستاندنی‌ خوێنبه‌ربون
– ده‌بێته‌ هۆی‌ رێكخستنی‌ له‌ش و به‌ هێزكردنی‌ ئامێری‌ به‌رگری‌ و چالاككردنی‌

سبةى